Denk je aan een bedrijfsopvolging (bedrijfsoverdracht) van je fietsenzaak, dan moet je goed voorbereid te werk gaan en zaken goed regelen. Bedrijfsopvolging van jouw bikestore is geen simpele overdracht van sleutels. Het is een fijngevoelig en ingewikkeld proces waarin emotie, vakmanschap en toekomstvisie in elkaar grijpen. Probeer, voordat je aan het proces begint, de volgende vragen te beantwoorden. Dit geeft jou ook inzicht in de problemen de andere partij heeft. Hoe zorg je ervoor dat jouw met passie opgebouwde fietsenzaak soepel en sterk de volgende etappe ingaat? Deze checklist is vooral richtinggevend, je kunt zelf nog specifieke zaken aanvullen.
Tekst: Drs. Arie Craanen
Voorbereidende zaken
- Moet de fietsenzaak in familiebezit blijven? Welk familielid zou geschikt zijn?
- Moet je een opvolger van buiten de familie zoeken (b.v. een van je medewerkers)? Wat wil jij als ondernemer? Wat wil jouw familie? Voer peilende gesprekken en inventariseer hoe men erover denkt.
- Wat betekent de zaak voor jou? Kun je het echt loslaten? Wil je betrokken blijven, wat zijn je eigen plannen na de bedrijfsopvolging?
- Hoe moet je rijwielzaak worden overgedragen? (bijv. familieopvolging, extern beheer, verhuur, verkoop, stichting) / Waarom?
- Wil je na de overname een bepaalde periode nog betrokken blijven bij het bedrijf? Hoe dan?
- Wie wil jij als opvolger en waarom? (een persoon, een team, extern/intern, bedrijf, investeerder) / Waar kun je die vinden?
- Welke professionele, communicatieve, commerciële en zakelijke vaardigheden waren er nodig om jouw fietsenwinkel op te bouwen? Welke zijn nodig om het bedrijf te kunnen blijven runnen?
- Wanneer moet de opvolger de onderneming op zijn vroegst/laatst overnemen?
Noodpakket
- Wat zou er gebeuren als jij als leidinggevende, plotseling arbeidsongeschikt zou raken?
- Zou je fietsenzaak zonder jou kunnen blijven draaien?
- Is er een managementlaag/plaatsvervanger?
- Is jouw familie voldoende beschermd en financieel veilig?
- Zijn er belangrijke documenten zoals testamenten, erfovereenkomsten, huwelijkse voorwaarden en volmachten opgesteld en op een toegankelijke locatie bewaard?
- Zijn alle financiële zaken inzichtelijk en wie is gemachtigd voor de bankrekeningen?
- Waar kun je noodcontacten (personen als accountant e.d.) vinden die de bedrijfscontinuïteit kunnen waarborgen?
Financiën
- Wat denk je dat jouw bikestore waard is? Waarom? Maak met een professional een opstelling van activa en passiva en een waardering.
- Maakt dit bedrag deel uit van jouw pensioenspaarpot?
- Presenteer alle benodigde informatie: Bedrijfsdoelstellingen, bedrijfsstatus, inclusief financiële status, kostenberekening, marktkansen en risicoanalyse, sterkte-zwakteanalyse, specifieke bedrijfskennis en profiel van de opvolger.
- Hoe beoordeel je de financiële situatie van de mogelijke opvolger? Eigen vermogen, financieringsmogelijkheden e.d.
- Kunnen delen van de koopsom later worden betaald?
- Wat is jouw absoluut minimale acceptabele prijs?
Emotionele zaken
- Waarom wil je jouw winkel overdragen aan déze specifieke opvolger?
- Hoe graag wil deze jouw fietsenzaak overnemen?
- Kunt jij loslaten en hem/haar/hun de vrijheid geven?
- Zijn de nieuwe verantwoordelijkheden (eventueel ook van jezelf) binnen het bedrijf vastgelegd en door iedereen geaccepteerd?
- Heb je van gedachten gewisseld met collega-ondernemers (voormalige zelfstandigen/detaillisten die hun bedrijf al hebben overgedragen)? Wat kwamen zij tegen, waren er problemen, hebben ze goede tips en adviezen?
Geschiktheid
- Welke ervaring heeft de mogelijke opvolger (binnen jouw bedrijf, daarbuiten)? Kan hij/zij jou goed vervangen?
- Heeft hij/zij de nodige persoonlijke, professionele en zakelijke kwalificaties om de bikestore succesvol voort te zetten?
- Wat zijn zijn/haar sterke en zwakke punten?Welke extra opleiding e.d. is er nodig voor een succesvolle overname?Welke rijwielbranche-/managementervaring en kwaliteiten heeft de opvolger als ondernemer?Passen de waarden, visie en instelling van de opvolger bij jouw bedrijfsfilosofie, visie en omgang met klanten en leveranciers?
- Weet je zeker dat de mogelijke opvolger wel wil/zal overnemen?
Overname proces
- Welke stappen moeten er worden genomen om jouw fietsenzaak over te dragen?
- Heb je rekening gehouden met de verschillende opvolgingsmodellen? Bijvoorbeeld een opvolger die eerst als werknemer bij jou in dienst treedt, gefaseerde deelname, minderheidsaandeelhouder enzovoorts.
- Wanneer zou de overdracht moeten plaatsvinden?
- Wie kan juridisch ondersteuning en advies geven? Advocaat, notaris, mediator.
Toekomst
- Bent jij beschikbaar voor een overgangsperiode?
- Wat ga jij doen na de overdracht? Bijvoorbeeld familie, vrienden, hobby’s, vrijwilligerswerk, reizen, e.d.
- Welke gemeenschappelijke interesses hebben jij en je partner?
